15 sty 2012

Historia odległa.

Codex Buranus 177 – „Stetit Puella”

Poza pozytywnym myśleniem, tysiącem pomysłów w głowie, szukaniem szans biznesowych… Mam jedno wspaniałe hobby. Jest nim rekonstrukcja historyczna, rekreacja historyczna, odtwórstwo – jedna rzecz, wiele nazw. Długo by o tym wszystkim pisać, niemniej uznałem, że moja „pierwsza miłość” zasługuje na wzmiankę na tym blogu. Tym bardziej, że obecnie w wirze pracy nie mam czasu się nią zając, nad czym wielce boleje. Jeszcze na pewno wrócę do tego tematu, dziś chciałbym wam zaprezentować poezję wieków średnich (w moim przekładzie).

Już dziś macie niepowtarzalną okazję zapoznania się z moją transkrypcją i tłumaczeniem części Codex’u Buranus, część ta skrócona i zinterpretowana nieco inaczej weszła w skład Carmina Burana – dzieła niemieckiego kompozytora Carla Orfa (1895-1982), mowa o „Stetit Puella”.

Na początek może jednak podam kilka informacji o Codex Buranus, który powstał przed 1250 rokiem, prawdopodobnie około 1230. Jest to zbiór 320 wierszy o różnej tematyce, które zostały podzielone na 4 części:

I. Carmina Moralia – teksty moralistyczne i satyrystyczne.
II. Carmina veris et amoris – teksty chwalące wiosnę i miłość.
III. Carmina lusorum et potatorum – teksty o uciechach i zabawach.
IV. Carmina divina – poezja religijna

Kodeks ten został znaleziony w bawarskim klasztorze w Benediktbeuern w 1803 roku. Tak pokrótce prezentuje się to bardzo ciekawe źródło, ponieważ jak za chwilę się przekonamy, nie pisano tylko o tym jaki Bóg jest dobry, i że należy czynić dobrze.

„Stetit Puella” jest 177 wierszem w Codex Buranus, obok średniowiecznej łaciny w trzeciej zwrotce pojawiają się wtrącenia z języka Mittelhochdeutsch (średnio-wysoko-niemieckiego). Nie spotkałem się z słownikiem Mittelhochdeutsch – polski, polski – Mittelhochdeutsch, więc z Mittelhochdeutsch słowa tłumaczyłem na język niemiecki, a następnie na polski. Wiersz opowiada o pięknej, rudowłosej dziewczynie, która czekała na wielką miłość, jednak czy ją znalazła…

Tekst oryginalny:



Transkrypcja:

STETIT. Puella rufa tunica si quis eam tetigit Item.
tunica crepuit eia. Stetit puella tamquam rosula
facie splenduit et os eius floruit eia. Stetit puella bi einem
bovme scripsit amorem an eime lovbe: dar chom uenus also fram
caritate magnam hohe minne bot si ir manne. De codem.

„Stetit puella”

Stetit puella rufa,
tunica si quis eam tetigit
tunica crepuit,
eia!

Stetit puella,
tamquam rosula,
facie splenduit,
et os eius floruit,
eia!

Stetit puella bi einem boume,
scripsit amorem an eime loube,
dar chom uenus also fram,
caritate magnam,
hohe minne.
bot si ir manne.

 

Tłumaczenie:

„Stała dziewczyna”

Stała dziewczyna rudowłosa,
jeśli ktoś sukni jej dotknął,
ta delikatnie szeleściła,
ahh!

Stała dziewczyna,
niczym różyczka,
o jaśniejącej twarzy,
i usta jej błyszczały,
ahh!

Stała w swej sukni dziewczyna,
pod jakąś altanką o miłości pisała,
wnet dzielna Wenus się zjawiła,
z miłosierdzia wielkiego sprawiła,
że miłością dworską,
obdarzył ją mężczyzna.

(przekład Łukasz Harazim)

„Studiowanie historii przygotowuje raczej do rozumienia teraźniejszości, niż do uciekania od niej w zamierzchłą przeszłość.”

- Elizabeth Kostova

Kanał RSS komentarzy Adres TrackBack

Zostaw komentarz

Możesz używać następujące tagi: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>